Gisting bierketel - Speciaalbier brouwen
Blog

De 5 stappen van Speciaalbier brouwen

​Het brouwen van speciaalbier is een complex, maar interessant proces. Je kunt niet zomaar de vijf belangrijkste ingrediënten van speciaalbier bij elkaar gooien. Mocht je het even kwijt zijn, deze ingrediënten waren: water, granen/mout, hop, gist en de extra smaakmakers. De blog van “Speciaalbier brouwen in vijf stappen” zal je een algemene beschrijving geven over hoe speciaalbier gebrouwen wordt.​

Stap 1: Van graan naar mout

​Het begint allemaal met het oogsten van het graan op het platteland. Het graan wordt vervolgens in water geweekt, om zich zo vol te zuigen en te ontkiemen. Het ontkiemen houdt in dat de eiwitten in het graan (ook wel enzymen genoemd) het zetmeel omvormt in suiker. De suiker is later zeer belangrijk om het alcohol en koolzuur in het bier te creëren. De granen worden daarna verhit, zodat de ontkieming stopt. Het ontkiemde graan wordt nu mout genoemd.  De verhitting is tevens ook belangrijk voor de kleurvorming van het graan. Hoe lang het graan wordt verhit, hoe donkerder deze van kleur wordt. Bij witbier is de mout niet lang verhit, de kleur blijft een beetje hetzelfde als de oorspronkelijke graan. Soms proef je bij witbier een ondertoon van brood, mout zit immers daar ook in verwerkt. Voorbeelden van witbier zijn:

Je kunt ook kiezen voor een echt stout. De mout is extra lang verhit en dus de kleur bijna zwart.

Van graan naar mout
Maischen - Speciaalbier brouwen

Stap 2: Maischen

​De volgende stap is het malen van de mout. De mout wordt niet helemaal verpulverd, alleen opengebroken. Wanneer de mout opengebroken is, wordt het toegevoegd aan warm water. Omdat de mout nu gebroken is, kunnen de enzymen hun werk gaan doen. Zij vormen het vrijgekomen zetmeel om in suikers. Daarna moet de mix gescheiden worden van de gebroken mout. Omdat de mout niet verpulverd was, is het makkelijker af te splitsen. De brouwer moet als het ware zijn mengsel gaan zeven. De vloeistof die dan overblijft, wordt wort genoemd. Het gehele proces wordt ook wel ​maischen genoemd.

Hop koken

Stap 3: Hop toevoegen

​Het wort moet nu aan de kook gebracht worden. Tijdens het koken wordt de hop toegevoegd. Hop werd vroeger vooral gebruikt om het bier langer houdbaarder te maken, nu is het vooral belangrijk als smaakmaker. Over de geschiedenis van bier met extra hop, bekend als India Pale Ale, is meer te lezen in De wereldreis van de I.P.A. Hop voegt eigenlijk aroma (geur) en een bittere smaak aan het bier toe. Hoewel hop een plant is, wordt het tegenwoordig gedroogd en samengeperst in de brouwketel toegevoegd. Afhankelijk van de smaak van de brouwer, kan de hoeveelheid verschillen. Voor mensen die van bitterheid houden, zouden zij een India Pale Ale kunnen kiezen. Dead Pony Club van Brewdog Brewery past hier prima bij. Of voor de echte diehards: de Triple India Pale Ale van bijvoorbeeld Brouwerij Emilisse en haar Tipa.

Stap 4: Gisting

​Na het koken van het mengsel met de hop, wordt het mengsel zo snel mogelijk afgekoeld. De laatste ingrediënt zal worden toegevoegd: gist. Gist zorgt ervoor dat de suikers omgezet kunnen worden in alcohol. Er zijn twee manieren waarop je dit proces kan uitvoeren: boven -en ondergisting. Bij bovengisting (ale bieren) wordt het mengsel op kamertemperatuur gebracht. Het zorgt ervoor dat de gist naar boven komt drijven, vandaar de naam bovengisting. De smaak die hieruit voorkomt, wordt vaak omschreven als fruitiger en kruidiger dan bieren met ondergisting. Voorbeelden van dit soort bieren zijn Palm of Chouffe Houblon. Bij ondergisting wordt de temperatuur van het mengsel laag gehouden, waardoor de gist naar beneden zakt. De temperatuur bij deze soort bieren (ook wel lagers genoemd) is makkelijker constant te houden. De bieren blijven daardoor ook langer houdbaar. De nadruk van de smaak van lagers liggen vaak op de hop en het graan zelf. De pilsener valt onder andere in de lager categorie, samen met bokbieren als het IJbok van Brouwerij ’t IJ.

Gisting bierketel

Stap 5: Smaakmakers

De brouwer zelf heeft de keuze wat voor extra toonaangevende ingrediënten toegevoegd kunnen worden aan het bier. Er moet gelet worden op het feit dat de timing van de toevoeging een grote invloed hebben op het eindresultaat. Bijvoorbeeld, je zou kruiden kunnen toevoegen aan het begin van het proces, bij het weken van het graan of het maischen. De smaak van het bier en de kruiden zullen dan sterk zijn, maar zullen er weinig aroma’s vrijkomen. De meest gebruikte methode is tegen het einde van het kookproces. De smaken en aroma’s komen dan het beste tot zijn recht.​

Speciaalbier brouwen in het kort

​Het gehele brouwproces duurt ongeveer 3 of 4 weken. Het brouwen van speciaalbier begint dus bij het weken van het graan, waarna het mout wordt. De mout wordt vervolgens verhit, wat kleur -en smaakbepalend is voor het bier. De brouwer breekt de mout en ment mengt het met verhit water. Het mengsel wordt gezeefd, zodat er alleen nog een vloeistof overblijft (maischen). De vloeistof wordt aan de kook gebracht en de hop toegevoegd. De brouwer voegt nog gist toe, die er onder andere voor zorgt dat alcohol ontstaat. De brouwer kan er nog voor kiezen om unieke ingrediënten aan het speciaalbier toe te voegen. Wanneer het gehele proces voltooid is, kun je het bier gaat bottelen.

​Na het bottelen kom toch wel het allerleukste van bier brouwen: proeven! In het volgende blog bericht zullen tips gegeven worden hoe je optimaal van je speciaalbier kan genieten.

Deel het blogbericht op Social Media

[/vc_column][/vc_row]

10% korting? Meld je aan voor onze nieuwsbrief

NIX18 Logo